یارب نظرتو برنگردد        برگشتن روزگار، سهل است

پیشرفت و موانع پیشرفت ایران : وبسایت شخصی محمدعلی اثنی عشری

  • محمدعلی اثنی عشری : تعامل گسترده با کشورها و مردم جهان به نوعی همان جهانی شدن است . بسیارخوب ...اما حتماً مسئولین محترم و مردم میدانند که تحقق این رهنمود و راهبرد ؛ ملزوماتی دارد که مشغول تنظیم نظرات خود در این خصوص هستم
  • کولبری و دستفروشی معضل نیست ! نیاز جامعه است. مدیریت کارآمد و ساماندهی میخواهد.
  • محمدعلی اثنی عشری : تعامل گسترده با کشورها و مردم جهان به نوعی همان جهانی شدن است . بسیارخوب ...اما حتماً مسئولین محترم و مردم میدانند که تحقق این رهنمود و راهبرد ؛ ملزوماتی دارد که مشغول تنظیم نظرات خود در این خصوص هستم

    تعامل گسترده با کشورها و مردم جهان به نوعی همان جهانی شدن است . بسیارخوب ...اما حتماً مسئولین محترم و مردم میدانند که تحقق این رهنمود و راهبرد ؛ ملزوماتی دارد که مشغول تنظیم نظرات خود در این خصوص هستم

دکتر روحانی میتواند:

محمدعلی اثنی عشری : خرید آب از کشورهای همسایه بسیار لازم و ضروری است.

محمدعلی اثنی عشری : خرید آب از کشورهای همسایه بسیار لازم و ضروری است

     اینجا کلیک کنید :خرید آب اشتغال بی دردسر روستائیان برای کشور

محمدعلی اثنی عشری : خرید آب از کشورهای همسایه بسیار لازم و ضروری است.

مصاحبه اختصاصي روزنامه فرهيختگان با معاون پژوهش و برنامه ريزي بنياد ملي نخبگان

نوشته شده توسط محمدعلی اثنی عشری on . نوشته شده در مطالب ویژه

معاون پژوهش و برنامه ریزی: دکتر آریا الستی

این مصاحبه درتاریخ 22 - 7 - 1391 انجام و در وبسایت بنیاد ملی نخبگان منتشر شده است .

یکی از دستورات ویژه مقام معظم رهبری درباره نخبگان تهیه "سند راهبردی کشور در امور نخبگان " است که در 24 بهمن ماه 89 در جلسه ای که با حضور سران سه قوه، معاون رئیس جمهور و رئیس بنیاد ملی نخبگان، وزرای علوم، بهداشت و آموزش و پرورش و برخی اعضای شورای عالی انقلاب فرهنگی برگزار شد، صادر کردند.

پس فرمایشات رهبری،شوراي عالي انقلاب فرهنگي،مسئولیت تدوين سند راهبردي كشور در امور نخبگان را براي سياستگذاري و هدايت امور نخبگان كشور به بنياد ملي نخبگان محول کرد.

از این رو پیش نویس سند راهبردی نخبگان کشور با حضور حدود 120 متخصص کشور در طول حدود یک سال تهیه شد.

رهبر فرزانه انقلاب اسلامی در دیدار هزار نخبه جوان در سال 90 با پیگیری مطالبه خود، تهیه سند ملی نخبگان را یكی از اقدامات بسیار ضروری و مهم عنوان کردند زیرا مسیر شناسائی استعدادها، پرورش استعدادها برای تربیت نخبگان، و مراحل بعد از احراز عنوان نخبه را، مشخص خواهد كرد.

 

ایشان اظهار امیدواری كردند که این سند هر چه زودتر تصویب و اجرایی شود.

پس تاکید دوباره رهبری بر لزوم هر چه سریعتر تصویب و اجرای این سند، در نهایت اواخر سال 90 ، این سند از سوی بنیاد ملی نخبگان جهت تصویب به شورای عالی انقلاب فرهنگی اعطا شد.

سند راهبردی نخبگان کشور از ابتدای سال جاری در دستور کار شورای عالی انقلاب فرهنگی قرار گرفت تا در نهایت با تاکید مقام معظم رهبری در دیدار اخیر با نخبگان که از مسئولان ذيربط خواستند تا اين سند را سريعاً تصويب نهايي و سپس ابلاغ كنند، شورای معین شورای عالی انقلاب فرهنگی که به نوعی مسئولیت بررسی و تصویب سند را بر عهده داشت،آن را در جلسات اخیر خود به تصویب رساند و در جلسه اخیر شورای عالی انقلاب فرهنگی در هفته گذشته که با حضور رئیس جمهور برگزار شد، تاکید شد که اعضای شورا آن را بررسی کرده و نظرات خود را ارائه دهند تا در صورت نبود ایرادی هر چه سریعتر ابلاغ شود.

آنچه در ذيل آمده است مصاحبه روزنامه فرهيختگان با دکتر آریا الستی، معاون پژوهش و برنامه ریزی بنیاد ملی نخبگان و دبير ستاد راهبري تدوين سند راهبردي كشور در امور نخبگان، است.

هدف از تدوين اين سند ايجاد نظام نخبگاني مطلوب در كشور عنوان شده است، اين جامعه چه ويژگي هايي دارد؟

جامعه مطلوب نخبگان،جامعه اي است پويا و متنوع كه در آن اجتماعات نخبگاني در چارچوب ارزش‌هاي اسلامي-ايراني و مبتني بر اقتضائات نظام جمهوري اسلامي ايران،ظرفيت هاي خود را توسعه داده و با قرار گرفتن در جايگاه هاي شايسته خود منجر به افزايش اقتدار كشور بر اساس فعاليت هاي نخبگاني مي شوند.در اين محيط،نظام نخبگاني،فرصت رشد و شكوفايي حداكثري را براي اجتماع نخبگاني بر پايه تنوع استعدادها و توانمندي هاي آنان فراهم مي آورد و اجتماع نخبگاني نيز ضمن توانمندي در حل مسائل،تدبير امور تحول آفرين جامعه را به دست مي گيرد.از سوي ديگر نظام نخبگاني وظيفه شناسايي،توانمندسازي و زمينه سازي براي اثرگذاري اجتماع نخبگاني را بر عهده دارد.

در ساختار مطلوب نظام نخبگاني،نهادهاي مختلف تخصصي و حرفه اي غير دولتي، بازيگران نهادي مهمی هستند كه بر اساس استانداردهاي خاص و تاييد شده در زنجيره مديريت نظام نخبگاني حضور دارند.اين نهادها با اعتبار سنجي و اعتبار دهي به فعاليت هاي جامعه،موجب تمايز فعاليت هاي نخبگاني از بقيه مي شوند.تحقق اين مهم مستلزم طراحي فرآيند گذار از محيط متمركز فعلي كه در آن يك نهاد دولتي وظيفه ارزيابي و اعتبارگذاري فعاليت ها را دارد به محيطي نيمه متمركزي است كه در آن چند نهاد تخصصي و حرفه اي به صورت غير متمركز  با سياست گذاري نهادهای حاکمیتی از قبیل بنیاد ملی نخبگان وظيفه را بر عهده دارند.

سایر اهداف تدوين اين سند چيست؟

مهمترین هدف از تدوین این سند باز تعریف نخبگی و انگیزه های ملی در توجه به این مقوله و تبین چالش ها و راهبردهای حل آنها و همچنین هماهنگی همه جانبه بین نهادهای ذیربط در حوزه نخبگانی است.اهداف کلان این سند شامل ايجاد زمينه هاي شناسايي،رشد و شكوفايي حداكثري استعدادهاي فردي و گروهي،رفع موانع فعاليت هاي نخبگاني،افزايش ظريفيت اجتماع نخبگاني و فرصت سازي مناسب و عادلانه براي آنها،استفاده  و بهره گيري از توان اجتماع نخبگاني در مديريت تحولات كشور،مديريت هدفمند گردش نخبگان و پيشگيري از خروج نخبگان از چرخه خدمت به جامعه و افزايش احساس تكليف،حس پاسخگويي و احساس تعلق نخبگان به جامعه،كشور و نظام است.

  • مهم ترين هدف تدوين سند راهبردي نخبگان بازتعريف نخبگي وانگيزه هاي ملي درخصوص توجه به اين مقوله و تبيين چالش ها و راهبردهاي حل آنها و همچنين هماهنگي همه جانبه بين نهادهاي ذيربط در حوزه نخبگاني است.

سند تدوين شده داراي چه نسبتي با اساسنامه بنياد ملي نخبگان و ساير مصوبات موجود در اين حوزه دارد؟

اين سند مربوط به نخبگان و جامعه نخبگان و بالطبع نظام نخبگاني كشور است، نه بنياد ملي نخبگان. از اين رو با توجه به تغيير برخي رويكردها پس از تصويب نهايي در شوراي عالي انقلاب فرهنگي و ابلاغ آن جهت اجرا در كشور لازم است مصوبات و قوانيني كه با رويكرد جديد مغايرت دارند تغيير يابد. البته در تدوين سند ، سعي شده اسناد بالا دستي و ساير اسناد ملي مثل سند چشم‌انداز و نقشه جامع علمي كشور مد نظر قرار گيرد.چراكه اين سند در چارچوب اصول و ارزشهاي اسلامي،رهنمودهاي بنيان گذار جمهوري اسلامي،منويات رهبر فرزانه انقلاب و قانون اساسي جمهوري اسلامي ايران تدوين شده و هماهنگ با سياست هاي كلي نظام و ساير اسناد بالادستي است.


 

آقاي دكتر،آيا ساير كشورها نيز بنياد يا نظامي خاص براي نخبگان و استعدادهاي برتر دارند؟

نخبه در ادبيات جهاني در حوزه‌هاي مختلف با نام‌هايي همچون «تيزهوش (Gifted)»، «استعداد درخشان (Talented)»، نابغه (Genius)، «خبره (Expert)» و « نخبه (Elite)» ياد مي‌شوند. در اغلب كشورها براي هر يك از اين گروه‌ها نهادهاي تخصصي وجود دارد اما به گونه‌اي كه در ايران هست و مشابه با بنياد نخبگان كه در بردارنده تمامي گروه‌هاي هدف است، نمونه‌اي وجود ندارد. در بسياري كشورها سندهاي سياست‌گذاري تنها براي يك يا چند گروه تدوين شده است.

 آيا اين سند حاوي ويژگي‌ها و رويكردهاي ملي و مذهبي ما هست يعني مي‌توان همين سند را براي ساير كشورها ارائه كرد يا متناسب با ويژگي‌هاي خاص جمهوري اسلامي ايران تدوين شده است؟

اين سند را نمي‌توان مگر در كليات براي جاي ديگري غير از جمهوري اسلامي تجويز كرد. چرا كه اساسا رويكرد موجود در آن اين است كه نخبگي يك تعريف محلي یا بومی است كه با توجه به ويژگي‌هاي محيط و جامعه پيرامون آن تعريف مي‌شود و به همين دليل سند حاوي الزامات خاص نظام جمهوري اسلامي و در برگيرنده ارزش‌هاي اسلامي و ايراني است.

در اين سند مفهوم نخبگي به عنوان ويژگي چند بعدي، به جاي نخبگي تك بعدي و توسعه همزمان وجوه اصلي توانمندي‌هاي علمي، مذهبي، رواني، اجتماعي و اخلاقی مورد توجه قرار گرفته و مبتني بر آموزه‌هاي اسلامي – ايراني است.

تاكيد بر عدالت اجتماعي ،ايجاد فرصت‌هاي عادلانه و شايسته سالاري از جمله اصول مدنظر این سند است. در رويكردهاي اساسي سند كه خط سير آنها تا اقدامات نيز وجود دارد نگاه‌هاي خاص اسلامي و ايراني وجود دارد. عدم تمركز بر حمايتهاي مادي صرف، تعادل بين مسئوليت و حقوق افراد، نگاه به استعداد به عنوان يك نعمت تعهدآور و نوع رويكرد به حفظ و صيانت از جامعه نخبگان با توجه به شرايط كشور و تهديدات موجود، همه و همه با توجه به شرايط جمهوري اسلامي تعيين و تدوين شده است.


 

اگر حركت به سمت شايسته سالاري درست است و در نظام شايسته سالار نخبگان در جايگاه مناسب خود قرار خواهند گرفت، آيا بهتر نيست به جاي پرداختن به نخبگان به دنبال شايسته سالاري در كشور باشيم و آيا چنين اقداماتي با ارتقاء شايسته سالاري منافات ندارد؟

با توجه به باز توليد سيستم‌هاي معيوب در شرايط موجود، لازم است پيش‌رانها و نيروهايي تغيير جهت سيستم را به سمت وضعيت مطلوب ايجاد و تقويت كنند. يكي از كاركردهاي نظام نخبگاني كشور كه با تدبير و درايت مقام معظم رهبري ايجاد شده است، اصلاح سيستم‌ها تا رسيدن به وضعيت مطلوب است.

اغلب رويكردها واقدامات سند راهبردي كشور درامور نخبگان نيز با رويكرد توسعه شايسته سالاري و تبديل جامعه به فضايي مناسب براي رشد استعدادها و تكريم نخبگان تدوين شده است و نه با رويكرد مديريت مستقيم، متمركز و حمايتي نخبگان و استعدادهاي برتر.  مسايل جامعه نخبگاني فراتر از موضوع صرف شايسته سالاري است، هر چند شايسته سالاري يكي از اصلي‌ترين مباحث نظام نخبگاني است.

چطور مي‌توان پارادوكس عدم برچسب‌زني را با شناسايي نخبگان جمع كرد؟

برچسب زني به معني نهادن اسم عام «نخبه» به عنوان يك ويژگي بر افراد است و نه حذف همه عناوين و رتبه‌ها. به عبارتي هر فرد داراي رتبه‌ها و عناويني است كه در سيستم‌ها و از طريق ساز و كارهاي مختلف كسب كرده (مثال قهرمانهاي ورزشي مي‌تواند ذهن مخاطب را به موضوع نزديك كند).  سند مخالف شناسايي شدن نيست، بلكه مخالف اطلاق يك نام عام بر همه افراد و علي‌رغم تنوع ويژگي‌ها و نخبگي‌هاست. این سند مخالف عدم وسعت بخشی به دایره نخبگي وجامعه نخبگاني به دليل ترس از اطلاق اين واژه بر افراد، شناسايي كردن توسط يك نهاد متمركز حاكميتي و عدم ابتناء بر ويژگي‌هاي غير متعارفي است، كه توسط جامعه خبرگان يك حوزه معتبر شناخته مي‌شود. به اين ترتيب نهادن نام نخبه از طريق يك نهاد بيروني و شناساندن يك فرد به عنوان نخبه به جامعه پيرامون او امري است كه در خود محيط او هم پذيرفته نيست چه آن كه بسياري از كساني كه عنوان نخبگي بنياد را دارند در محيط‌هاي تحصيلي، كار و اجتماعي خود به اين عنوان شناخته شده نيستند اين موضوع خود اعتبار بنياد و نهادهاي حاكميتي حوزه نخبگان را مخدوش مي‌سازد.

سند مشوق و انگيزه دهنده به مسابقات، المپيادها، جوايز و جشنواره‌ها است به اين ترتيب برنده مدال المپيادx، يك برنده مدال المپياد x است و نه يك «نخبه» در تمامي حوزه‌ها. به اين ترتيب عناوين تخصصي توسعه مي‌يابد، اما واژه نخبه به صورت يك برچسب به کار گرفته نمی شود.

آيا عدم جداسازي كه در سند ذكر شده است با فعاليتهاي شناسايي در تضاد نيست؟

در اين سند جداسازي كامل مانند آنچه در برخی مدارس مشاهده مي‌شود رد شده است.جداسازي به منظور توسعه يك ويژگي خاص، براي زمان محدود، و صرفا در يك حوزه مشخص، براي توسعه توانمندي استعدادهاي درخشان، اجتناب‌ناپذير است. از اين رو مدارس تابستاني، رويكرد برون مدرسه‌اي و مدارس تخصصي با پايه عمومي مشابه ساير مدارس و تخصص در يك رشته خاص  و تبديل «مركز ملي پرورش استعدادهاي درخشان» به يك نهاد سياست‌گذاري در آموزش و پرورش كشور رويكرد جايگزين است.


 

با توجه به رويكردهاي سند تكليف نهادها و ساختارهاي فعلي مثل سمپاد و نخبگي دانشگاه‌ها و عناوين و... چيست و با توجه به شرايط فعلي آيا امكان عملي شدن اين رويكردها وجود دارد؟

نگاه سند نه تنها به از بين رفتن چنين نهادهايي نيست بلكه توسعه آنها با رويكردي صحيح و ساز وكار مناسب را در بر دارد. به اين معنا كه به جاي وجود مدارس سمپاد يا مجموعه‌هاي نخبگاني خاص، مجموعه‌هاي نخبگاني متعددي با حوزه‌هاي تخصصي مختلف توسط جامعه ايجاد مي شود و نهادهاي حاكميتي امر سياست‌گذاري، استانداردسازي و نظارت بر آنها را بر عهده دارند. نقش مراكزي مثل سمپاد و استعدادهاي برتر وزارت علوم و حتي بنياد، نقش سياست‌گذارانه خواهد شد .اين امر در حوزه‌هاي مختلف كاملا ملموس و پذيرفته است به عنوان مثال نقش وزارت صنايع در توليد داخلي، ورود به توليد يا ايجاد كارخانه توسط خود او نيست بلكه ايجاد زمينه‌هايي براي ترغيب جامعه به سرمايه‌گذاري، بسترسازي براي توليد ونظارت راهبردي در آن است. حال آنکه مثال کار ما در موضوع نخبگان مثل آن است که ما هم كارخانه مي‌زنيم و هم متولي توليد هستيم و هم مستقيما نظارت و ارزيابي تك‌تك محصولات را بر عهده داريم!

  • سند راهبردي نخبگان مخالف عدم وسعت بخشي به دايره نخبگي و جامعه نخبگاني به دليل ترس از اطلاق اين واژه بر افراد، شناسايي كردن توسط يك نهاد متمركز حاكميتي و عدم ابتناء بر ويژگي هاي غيرمتعارفي است.

ارتباط سند راهبردي نخگان با قانون برنامه پنجم توسعه گشور چگونه است؟

قانون برنامه پنجم توسعه، برنامه‌اي عملياتي ميان مدت براي طي يكي از گام‌هاي رسيدن به چشم‌انداز بيست ساله است، از اين منظر سند اين وجه شباهت را با آن قانون دارد كه آن هم براي تحقق يكي از اهداف چشم‌انداز 1404 تدوين شده است. اما سند، مجموعه‌اي تخصصي و معطوف به يك موضوع خاص (نخبگان) است كه در اين وجه، اصالتا قرابتي موضوعي با ماده 18 قانون برنامه دارد و در سند به طور كامل و با شرح و عمق كاملتر تمامي مفاد اين بند در بخش اقدامهاي سند لحاظ شده است.

ارتباط سند با نقشه جامع علمي كشور و ارتباط بنياد ملي نخبگان با ستاد راهبري نقشه جامع علمي كشور چگونه خواهد بود؟

رابطه سند با نقشه، رابطه «عموم و خصوص من وجه» است. حوزه‌هاي مربوط به نخبگان در نقشه علمی در سند نيز به طور دقيق‌تر وكاملتر آورده شده است. اما موضوعات مشتركي كه از محيط بيروني موثر بر امور نخبگان قلمداد شده‌اند براي جلوگيري از تكرار مطالب، مجددا در سند نخبگان ذكر نشده است. علاوه بر اين در سند حاضر پيشنهاد شده كه همان نقشي را كه ستاد راهبري نقشه جامع علمي كشور نسبت به نقشه جامع دارد، بنياد ملي نخبگان نيز نسبت به سند راهبردي كشور در امور نخبگان داشته باشد.

Share this post

Submit to FacebookSubmit to StumbleuponSubmit to TwitterSubmit to LinkedIn

اضافه کردن نظر


کد امنیتی
تازه کردن

قیمت روزانه طلا و ارز

 

جدول قیمت روزانه ارز